اختلال افسردگی اساسی (MDD) یا افسردگی بالینی یکی از اختلالات روانی شایع است که میتواند تأثیرات عمیقی بر زندگی فردی و اجتماعی افراد بگذارد. این اختلال ممکن است با علائمی همچون غم و اندوه مفرط، از دست دادن علاقه به فعالیتهای روزمره و احساس بیارزشی همراه باشد. در این مقاله به بررسی این اختلال، علائم آن، دلایل احتمالی و انواع مختلف افسردگی خواهیم پرداخت. همچنین درمانهای موجود برای افسردگی و کسانی که بیشتر در معرض ابتلا به این اختلال هستند، مورد بررسی قرار میگیرد.
اختلال افسردگی چیست؟
اختلال افسردگی اساسی یکاختلال روانی جدی است که برخلق و خو، تفکر، رفتار و عملکرد فرد تأثیر میگذارد. افراد مبتلا به این اختلال معمولاً احساس غم و ناامیدی میکنند و قادر به لذت بردن از فعالیتهایی که پیشتر برایشان جذاب بودهاند، نیستند. افسردگی ممکن است بر فعالیتهای روزمره مانند کار، تحصیل و روابط اجتماعی تأثیر منفی بگذارد. این اختلال میتواند در هر فردی در هر سنی ایجاد شود و گاهی ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی، محیطی یا بیولوژیکی ایجاد گردد.
انواع اختلالهای افسردگی
اختلال افسردگی اساسی به شکلهای مختلفی بروز میکند. این انواع به شناسایی ویژگیها و الگوهای افسردگی در افراد کمک میکند. در این بخش، به بررسی انواع مختلف افسردگی میپردازیم:
افسردگی عمده (MDD): این نوع افسردگی، شایعترین شکل افسردگی است که با احساس غم و ناامیدی همراه است و ممکن است برای مدت زمان طولانی ادامه یابد. علائم آن شامل کاهش علاقه به فعالیتهای روزمره، مشکل در خواب، کاهش انرژی و اختلالات فکری میشود.
افسردگی عاطفی فصلی (SAD): این نوع افسردگی معمولاً در فصول سرد سال، بهویژه در ماههایزمستان، بروز میکند. افراد مبتلا به افسردگی فصلی معمولاً در این فصلها احساس غم و تنهایی دارند و انرژی کمتری دارند.
افسردگی پس از زایمان: برخی از مادران پس از زایمان به افسردگی دچار میشوند که معمولاً بانوسانات هورمونی واسترسهای مربوط به نگهداری از کودک تشدید میشود. این نوع افسردگی میتواند تأثیرات منفی بر روابط مادر و کودک و کیفیت زندگی فرد داشته باشد.
افسردگی روانپریشانه: افسردگی روانپریشانه شامل علائمی چون توهم و هذیان است. این نوع افسردگی معمولاً در موارد شدید افسردگی دیده میشود و میتواند باعث شود که فرد واقعیت را به درستی درک نکند.
افسردگی مالیخولیایی: این نوع افسردگی به شدت با از دست دادن لذت از فعالیتهای روزمره و کاهش توانایی برای تجربه خوشحالی همراه است. افراد مبتلا به افسردگی مالیخولیایی معمولاً کاهش وزن، بیانگیزگی و بیحالی شدید دارند.
افسردگی کاتاتونیک: در این نوع افسردگی، فرد ممکن است دچار مشکلات حرکتی شود. این مشکلات میتواند شامل از دست دادن توانایی حرکت، حرکات غیرارادی یا بیحرکتی کامل باشد.
علائم اختلال افسردگی
اختلال افسردگی میتواند با علائم مختلفی همراه باشد که تأثیرات عمیقی بر زندگی فرد میگذارد. این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- احساس غمگینی و بیارزشی
- از دست دادن علاقه به فعالیتهای روزمره
- بیانگیزگی و کاهش انرژی
- اختلال در تمرکز و حافظه
- احساس گناه یا ناامیدی
- مشکلات خواب، مانند بیخوابی یا خواب بیش از حد
- تغییرات در عادات غذایی، مانند از دست دادن اشتها یا پرخوری
- افکار خودکشی یا خودآزاری
- احساس خستگی و بیحالی
- تحریکپذیری و انزوای اجتماعی
این علائم میتوانند بهطور مداوم یا مقطعی در فرد مبتلا به افسردگی ظاهر شوند و شدت آنها میتواند متفاوت باشد.
اختلال افسردگی اساسی: چگونه به زندگی عادی بازگردیم؟
دلایل اختلال افسردگی
دلایل افسردگی میتوانند متنوع باشند و از عوامل ژنتیکی گرفته تا مشکلات محیطی یا فیزیکی تأثیرگذار باشند. برخی از دلایل رایج افسردگی عبارتند از:
عوامل ژنتیکی: افسردگی میتواند از طریق ژنها به ارث برسد. اگر فردی در خانوادهاش مبتلا به افسردگی باشد، احتمال ابتلای او به این اختلال بیشتر میشود.
تفاوتهای بیولوژیکی: برخی افراد بهدلیل تغییرات شیمیایی در مغز خود، مستعد افسردگی هستند. نقص در انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین میتواند عامل ایجاد افسردگی باشد.
رویدادهای زندگی: رویدادهای استرسزای زندگی مانند مرگ عزیزان، طلاق یا مشکلات شغلی میتوانند محرکهایی برای افسردگی باشند.
اختلالات هورمونی: تغییرات هورمونی، بهویژه در دوران بلوغ، بارداری یا یائسگی، میتواند به شروع افسردگی کمک کند.
بیماریها: بیماریهای مزمن ماننددیابت، بیماری قلبی یا سرطان میتوانند افسردگی را ایجاد یا تشدید کنند.
استرس: استرسهای مزمن میتوانند به سیستم عصبی آسیب رسانده و زمینهساز افسردگی شوند.
چه کسانی بیشتر درگیر اختلال افسردگی میشوند؟
افسردگی میتواند افراد را در هر سنی و از هر قشری تحت تأثیر قرار دهد، اما برخی گروهها بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به این اختلال هستند. افرادی که بیشترین خطر را دارند عبارتند از:
- زنان: به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، بارداری و یائسگی، زنان بیشتر از مردان به افسردگی مبتلا میشوند.
- افراد با تاریخچه خانوادگی افسردگی: اگر یکی از اعضای خانواده به افسردگی مبتلا باشد، احتمال ابتلای فرد به این اختلال بیشتر است.
- کسانی که با رویدادهای استرسزا روبرو شدهاند: تجربه سوءاستفادههای جسمی، جنسی یا عاطفی میتواند احتمال ابتلا به افسردگی را افزایش دهد.
- افراد با بیماریهای مزمن یا جدی: بیماریهایی همچون سرطان، دیابت، بیماری قلبی و HIV میتوانند منجر به افسردگی شوند.
درمان اختلال افسردگی
درمان اختلال افسردگی اساسی معمولاً شامل ترکیبی از دارو و روان درمانی است. درمانهای دارویی معمولاً شامل داروهای ضد افسردگی هستند که سطح مواد شیمیایی مغز را تنظیم میکنند. داروهای SSRI (مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین) و SNRI (مهارکنندههای بازجذب سروتونین و نوراپینفرین) معمولاً برای درمان افسردگی تجویز میشوند.
رواندرمانی، بهویژه درمان شناختی-رفتاری (CBT)، یکی دیگر از روشهای مؤثر در درمان افسردگی است. در این درمان، فرد با کمک درمانگر الگوهای فکری منفی خود را شناسایی کرده و سعی در تغییر آنها میکند.
علاوه بر دارو و رواندرمانی، تغییرات سبک زندگی مانند ورزش، خواب کافی و تغذیه سالم نیز میتوانند به بهبود علائم افسردگی کمک کنند.
جمعبندی
اختلال افسردگی اساسی یک بیماری روانی جدی است که میتواند تأثیرات زیادی بر زندگی فرد بگذارد. انواع مختلف افسردگی، از جمله افسردگی عمده، افسردگی عاطفی فصلی، افسردگی پس از زایمان و افسردگی روانپریشانه، هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. علائم این اختلال شامل غم و اندوه، از دست دادن علاقه به فعالیتها، تغییرات در خواب و غذا، و افکار خودکشی است. دلایل افسردگی میتواند شامل عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی و محیطی باشد. درمان افسردگی معمولاً شامل دارو، رواندرمانی و تغییرات سبک زندگی است. با درمان مناسب، افراد مبتلا به افسردگی میتوانند بهبودی را تجربه کنند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.
اگر به دنبال دریافت راهنمایی تخصصی و درمان مؤثر هستید، میتوانید از خدمات روانشناس در رشت بهصورت حضوری یا آنلاین استفاده کنید تا مسیر بهبودی خود را با اطمینان بیشتری طی کنید.
