واژینیسموس یکی از اختلالات جنسی در زنان است که به علت انقباض غیرارادی عضلات واژن، مشکلات جدی را در رابطه جنسی و دیگر فعالیتهای مرتبط با واژن ایجاد میکند. این بیماری میتواند منجر به درد شدید، ترس و اضطراب از فعالیتهای جنسی، کاهش میل جنسی، و مشکلات در روابط بین فردی شود. آگاهی از این اختلال و شناخت علائم و دلایل ایجاد آن، اولین گام در درمان این وضعیت است. در این مقاله، به تشریح علائم، انواع، دلایل و درمانهای آن خواهیم پرداخت.
واژینیسموس چیست؟
واژینیسموس یک اختلال در زنان است که به انقباض غیرارادی و دردناک عضلات اطراف واژن اشاره دارد. این انقباضها میتوانند مانع از دخول در هنگام رابطه جنسی، استفاده از تامپون یا حتی معاینات پزشکی شوند. در حقیقت، این وضعیت بهطور عمده در اثرواکنشهای غیرارادی و ترس از درد ایجاد میشود و ممکن است منجر به اضطرابهای جنسی یا مشکلات در روابط زناشویی گردد.
این اختلال معمولاً از زمان اولین تجربههای جنسی یا پس از مواجهه با یک مشکل فیزیکی یا روانی ایجاد میشود. در این شرایط، عضلات واژن بهطور ناگهانی منقبض میشوند و این امر میتواند باعث درد و ناراحتی شدید شود. این مشکل گاهی ممکن است باعث شود که افراد احساس کنند که نمیتوانند در روابط جنسی شرکت کنند یا در استفاده از تامپون و دیگر وسایل بهراحتی عمل کنند.
علائم واژینیسموس
اولین علامت اصلی، احساس درد شدید و ناراحتی در هنگام دخول یا هرگونه تماس با واژن است. این درد بهطور عمده در نتیجه انقباض غیرارادی عضلات اطراف واژن ایجاد میشود. در اینجا به برخی از دیگر علائم اشاره میشود:
درد هنگام رابطه جنسی: این درد معمولاً ناشی از انقباضات شدید عضلات واژن است که ممکن است از وارد شدن آلت تناسلی مرد یا هر جسم دیگری به واژن جلوگیری کند.
ناتوانی در قرار دادن تامپون یا کاپ قاعدگی: بسیاری از زنان مبتلا قادر به استفاده از تامپون یا کاپ قاعدگی نیستند، زیرا این وسایل باعث ایجاد درد و انقباض در عضلات واژن میشوند.
ترس از درد در زمان رابطه جنسی: این احساس ترس میتواند به یک دایره باطل تبدیل شود؛ یعنی فرد از درد احتمالی در روابط جنسی میترسد، که این ترس خود باعث تشدید انقباضات واژن میشود.
کاهش میل جنسی: به علت دردهای مکرر و ناراحتیهای ناشی از این اختلال، میل جنسی در بسیاری از زنان مبتلا کاهش مییابد.
انواع مختلف واژینیسموس
این اختلال بهطور کلی به دو نوع اصلی تقسیم میشود: واژینیسموس اولیه و واژینیسموس ثانویه. علاوه بر این، نوع دیگری از این اختلال به نام واژینیسموس دورهای یا موقعیتی نیز وجود دارد.
اولیه: در این نوع، فرد از ابتدا و در طول زندگی خود با مشکل انقباض عضلات واژن روبهرو است. این نوع معمولاً در دوران ابتدایی روابط جنسی و پس از اولین تلاش برای دخول نمایان میشود.
ثانویه: این نوع پس از تجربه یک یا چند رابطه جنسی بدون درد، شروع به بروز میکند. این اختلال ممکن است پس اززایمان، عمل جراحی، عفونتها یا تغییرات هورمونی ایجاد شود.
موقعیتی: در این نوع، علائم فقط در شرایط خاصی مانند دخول در حین رابطه جنسی مشاهده میشود. در مواقع دیگر، فرد قادر به استفاده از تامپون یا انجام معاینات پزشکی بدون مشکل است.
واژینیسموس و زندگی جنسی سالم: چگونه بر چالشها غلبه کنیم؟
دلایل ایجاد واژینیسموس
دلایل ایجاد این اختلال میتوانند ترکیبی از عوامل فیزیکی، روانی و اجتماعی باشند. این بیماری ممکن است بهطور ناگهانی یا تدریجی ایجاد شود و بسته به علت، شدت علائم متفاوت خواهد بود. مهمترین دلایل عبارتند از:
عوامل فیزیکی: عفونتها، آسیبهای ناشی از زایمان، تغییرات هورمونی مانند یائسگی، و برخی جراحیهای ناحیه تناسلی میتوانند باعث این امر شوند. تغییرات فیزیکی در واژن یا عضلات آن ممکن است بهافزایش حساسیت واژن و ایجاد درد منجر شود.
عوامل روانی: احساسات منفی درباره جنسیت، تجربیات تروماتیک مانند تجاوز، ترس از دخول، اضطراب در مورد بارداری، یا مشکلات در روابط عاطفی میتوانند باعث بروز این اختلال شوند.
عوامل اجتماعی و فرهنگی: در برخی از جوامع، تابوهای فرهنگی و فشارهای اجتماعی در مورد جنسیت و فعالیتهای جنسی ممکن است تأثیر زیادی بر نگرش زنان نسبت به بدن خود و روابط جنسی داشته باشد و در نتیجه باعث بروز چنین اختلالاتی گردد.
علل روانشناختی واژینیسموس
علل روانشناختی واژینیسموس شامل اضطراب و استرسهای جنسی، ترس از درد، یا تجربههای منفی جنسی مانند سوءاستفاده یا تجاوز میشود. در برخی از موارد، اضطراب درباره رابطه جنسی و یا احساس شرم نسبت به بدن میتواند منجر به واکنشهای غیرارادی در عضلات واژن و به دنبال آن ایجاد واژینیسموس گردد.
ترس از دخول: بسیاری از زنان مبتلا به واژینیسموس از دخول واژنی میترسند. این ترس ممکن است بهدلیل تجارب جنسی ناخوشایند یا تجربیات تروماتیک در گذشته باشد.
اضطراب در مورد مسائل جنسی: اضطراب و استرس در مورد عملکرد جنسی، ترس از بارداری یا عفونتهای مقاربتی، میتواند باعث شود که فرد بهطور غیرارادی عضلات واژن را منقبض کند و از دخول جلوگیری کند.
تجربیات منفی در روابط جنسی: تجارب نامطلوب مانند عدم رضایت جنسی یا سوءاستفاده جنسی میتواند به مشکلات روانشناختی منجر شود که در نهایت باعث ایجاد واژینیسموس گردد.
درمان واژینیسموس
درمان واژینیسموس معمولاً شامل ترکیبی از روشهای فیزیکی و روانشناختی است. این درمانها میتوانند شامل روشهای زیر باشند:
تمرینات کگل: این تمرینات به تقویت عضلات کف لگن و افزایش کنترل فرد بر روی انقباضات عضلانی کمک میکنند. این تمرینات میتوانند در خانه انجام شوند و به فرد کمک میکنند که کنترل بیشتری بر عضلات واژن داشته باشد.
درمان با انگشت: در این روش، زنان به تدریج با استفاده از انگشت خود به آرامی به واژن نفوذ میکنند تا حساسیت را کاهش دهند و عضلات واژن را آرام کنند.
درمانهای روانشناختی: مشاوره جنسی یا سکستراپی میتواند بهشناسایی و درمان اضطرابها، ترسها و تجربیات منفی روانی که منجر به واژینیسموس شدهاند، کمک کند.
درمانهای دارویی: در برخی از موارد، درمان دارویی برای کاهش اضطراب و درد در نظر گرفته میشود. این داروها میتوانند به کاهش اسپاسمهای عضلانی و افزایش راحتی در رابطه جنسی کمک کنند.
نکات پایانی
واژینیسموس یک اختلال قابل درمان است که در صورت تشخیص و درمان مناسب، میتواند بهطور کامل بهبود یابد. این اختلال ممکن است زندگی جنسی و عاطفی فرد را تحت تأثیر قرار دهد، اما با رویکردهای درمانی مناسب، اکثر زنان میتوانند به زندگی جنسی بدون درد و بدون اضطراب بازگردند. اگر شما نیز با علائم واژینیسموس مواجه هستید، توصیه میشود که با یک متخصص زنان و برای آمادگی روانی با روانشناس در رشت مشورت کنید تا درمان مناسبی را آغاز کنید. در نهایت، درمان هرچه سریعتر آغاز شود، نتایج بهتری در پی خواهد داشت.
