سندرم پیش از قاعدگی (PMS) یک مشکل شایع است که بسیاری از زنان آن را تجربه میکنند، به ویژه در هفتههای منتهی به قاعدگی. این اختلال میتواند شامل علائم فیزیکی و روانی مختلفی باشد که زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. اما برخی از زنان ممکن است علائمی را تجربه کنند که از حد معمول فراتر میروند و باعث بروز مشکلات جدیتری در زندگیشان میشود. این وضعیت به نام اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی (PMDD) شناخته میشود.
PMDD نوعی اختلال روانی است که میتواند مشکلات شدید عاطفی، روانی و فیزیکی را در زنان ایجاد کند. در این مقاله به توضیح دقیق این اختلال پرداخته و نحوه تشخیص، درمان و تفاوتهای آن با PMS را بررسی خواهیم کرد.
اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی چیست؟
اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی (PMDD) یک اختلال جدیتر و پیچیدهتر از سندرم پیش از قاعدگی (PMS) است. این اختلال در یک یا دو هفته قبل از شروع قاعدگی رخ میدهد و علائم آن میتواند به شدت کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. علائم PMDD شامل مشکلات جسمی مانند نفخ، سردرد و حساسیت پستانها به همراه علائم روانی جدی مانند اضطراب شدید، افسردگی و نوسانات خلقی است. این اختلال ممکن است تا حدی آزاردهنده باشد که فرد نتواند به طور عادی در محیط کار، خانه و روابط اجتماعی خود فعالیت کند.
در صورتی که PMDD به موقع تشخیص داده نشود، ممکن است در موارد شدید باعث ایجاد مشکلات جدی در روابط و موفقیتهای فردی شود. خوشبختانه این اختلال قابل درمان است و با مراقبت مناسب، میتوان از شدت علائم آن کاست.
علائم اختلال ملال پیش از قاعدگی
علائم اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی میتواند در هر فرد متفاوت باشد، اما به طور کلی این علائم در هفتههای پیش از قاعدگی بروز کرده و پس از شروع قاعدگی بهبود مییابند. این علائم میتوانند شامل موارد زیر باشند:
نوسانات خلقی شدید: افراد مبتلا به PMDD ممکن است تغییرات ناگهانی در خلق و خو، از جمله افسردگی شدید، اضطراب و عصبانیت غیرقابل کنترل را تجربه کنند.
حملات اضطرابی و پنیک: بسیاری از زنان مبتلا به این اختلال دچار حملات اضطرابی و احساس نگرانی یا ترس شدید میشوند.
افکار خودکشی: این اختلال میتواند به شدت بر وضعیت روانی فرد تاثیر بگذارد و برخی از افراد ممکن است افکار خودکشی در سر داشته باشند.
مشکل در تمرکز: افراد مبتلا به PMDD ممکن است در تمرکز کردن در کارهای روزانه خود مشکل داشته باشند.
خستگی شدید: احساس خستگی مفرط و ناتوانی در انجام فعالیتهای معمولی از دیگر علائم شایع این اختلال است.
ویار غذایی و تغییرات اشتها: برخی از افراد ممکن است دچار تغییرات شدید در اشتها شوند و تمایل به خوردن غذاهای خاص یا پرخوری داشته باشند.
سردرد و حساسیت پستانها: این علائم شبیه به آنچه که در PMS مشاهده میشود، در PMDD نیز دیده میشوند، اما به شدت بیشتری همراه هستند.
علت اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی
اگرچه علت دقیق اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی مشخص نیست، اما تحقیقات نشان دادهاند که این اختلال میتواند به دلیل تغییرات هورمونی و شیمیایی در بدن ایجاد شود. در واقع، سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون که در طول چرخه قاعدگی تغییر میکنند، میتواند تاثیر مستقیمی بر روی سیستم عصبی و روحی فرد بگذارد.
همچنین، کاهش سطح سروتونین، که یکی از انتقالدهندههای عصبی مهم در مغز است و وظیفه تنظیم خلق و خو، خواب و اشتها را دارد، میتواند در بروز این اختلال نقش داشته باشد. این تغییرات شیمیایی میتوانند باعث بروز علائم شدید روانی مانند اضطراب، افسردگی و نوسانات خلقی شوند.
اختلال دیسفوریا: وقتی ناخوشی قبل از قاعدگی زندگی را سخت میکند
عوارض اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی
در صورتی که اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی درمان نشود یا به موقع تشخیص داده نشود، میتواند به عوارض جدیتری منجر شود. از جمله این عوارض میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افسردگی شدید: بسیاری از افراد مبتلا به PMDD در صورت عدم درمان دچار افسردگی شدید میشوند که میتواند به مشکلات عاطفی و روانی طولانیمدت منجر شود.
افکارخودکشی: در برخی موارد، این اختلال میتواند به شدت افسردگی منجر شود که در نهایت به افکار خودکشی میانجامد.
مشکلات اجتماعی و شغلی: علائم شدید PMDD ممکن است باعث کاهش کارایی فرد در محیط کار یا روابط اجتماعی او شود.
اضطراب مزمن: افراد مبتلا به این اختلال ممکن است به اضطراب مزمن و اضطراب عمومی مبتلا شوند که بر کیفیت زندگی آنها تاثیر منفی میگذارد.
درمان اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی
درمان اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی شامل روشهای مختلفی است که میتوانند به کاهش علائم کمک کنند. این روشها میتوانند شامل درمانهای دارویی و غیر دارویی باشند.
داروهای ضد افسردگی: داروهای مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) مانند سرترالین و فلوکستین معمولاً برای کاهش علائم روانی PMDD تجویز میشوند.
داروهای هورمونی: در برخی موارد، قرصهای ضدبارداری یا درمانهای هورمونی میتوانند به تعادل سطح هورمونها کمک کنند و علائم PMDD را کاهش دهند.
تغییرات رژیم غذایی: کاهش مصرف کافئین، شکر و غذاهای چرب میتواند به کاهش علائم فیزیکی مانند نفخ و سردرد کمک کند. همچنین مصرف مکملهای ویتامین B6 و منیزیم میتواند مفید باشد.
ورزش و مدیریت استرس: انجام ورزشهای منظم مانند یوگا و مدیتیشن میتواند به بهبود خلق و خو و کاهش استرس کمک کند.
فرق PMS و PMDD
اگرچه سندروم پیش از قاعدگی (PMS) و اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی (PMDD) شباهتهای زیادی دارند، اما تفاوتهای مهمی بین این دو وجود دارد. در PMS، علائم معمولاً به صورت خفیف و قابل تحمل هستند و باعث اختلال جدی در فعالیتهای روزانه فرد نمیشوند. اما در PMDD، علائم به شدت بر کیفیت زندگی فرد تاثیر میگذارند و ممکن است به مشکلات روانی جدی مانند افسردگی و اضطراب منجر شوند.
به طور کلی، در حالی که PMS علائم جسمی مانند نفخ، سردرد و حساسیت پستانها ایجاد میکند، PMDD علاوه بر این علائم، نوسانات خلقی شدید، افسردگی و اضطراب را به همراه دارد که میتواند به مشکلات اجتماعی و شغلی منجر شود.
نتیجهگیری
اختلال دیسفوریای پیش از قاعدگی یک اختلال جدی و پیچیده است که نیاز به تشخیص به موقع و درمان مناسب دارد. در صورتی که علائم شدیدتر از PMS باشد و کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد، مشاوره در رشت و درمان پزشکی ضروری است. با درمانهای دارویی و غیر دارویی، افراد مبتلا به PMDD میتوانند به بهبود کیفیت زندگی خود بپردازند و از مشکلات روانی و فیزیکی ناشی از این اختلال رهایی یابند.
