مازوخیسم یک اختلال روانی پیچیده است که در آن فرد تمایل به تجربه درد یا تحقیر خود دارد. این پدیده در روانشناسی به عنوان یک رفتار جنسی یا روانی شناخته میشود که در آن فرد با تحمل رنج و درد، احساس لذت میکند. اگرچه در برخی موارد به طور طبیعی در روابط بین افراد ظاهر میشود، اما زمانی که این تمایلات به صورت مداوم و غیرعادی در زندگی روزمره فرد تاثیرگذار شوند، میتوانند به یک اختلال روانی تبدیل شوند که نیاز به درمان دارند.
مازوخیسم چیست؟
مازوخیسم به معنای لذت بردن از درد یا تحقیر شدن است. این رفتار میتواند به صورت جسمی یا روانی رخ دهد و فرد ممکن است در شرایطی قرار گیرد که به طور عمدی خود را در معرض آسیبهای جسمی یا روحی قرار دهد. در این اختلال، فرد احساس میکند که درد و رنج به نوعی او را از نظر هیجانی یا جنسی ارضا میکند. مازوخیسم میتواند در سطحهای مختلف وجود داشته باشد، از تمایلات غیرمضری که در برخی روابط مشاهده میشود، تا رفتارهایی که تاثیرات منفی بر سلامت روان و جسم فرد دارند.
علائم مازوخیسم
علائم این اختلال میتواند بسیار متنوع باشد و بسته به شدت آن، تفاوتهایی داشته باشد. برخی از علائم شایع عبارتند از:
- تمایل به جلب توجه از طریق تحقیر یا آسیب دیدن.
- لذت بردن از درد جسمی یا روانی به عنوان بخشی از فعالیتهای جنسی یا روزمره.
- احساس رضایت از تحقیر یا کنترل شدن توسط دیگران.
- داشتن فانتزیهای مکرر که در آن فرد خود را در شرایط آسیبزا میبیند.
- ناتوانی در تجربه لذت از روابط عادی و سالم به دلیل نیاز به شرایط خاص برای تحریک جنسی.
این علائم معمولاً زمانی تشدید میشوند که فرد نتواند بدون درد و رنج خود را راضی و ارضا کند و همچنان به دنبال چنین تجربیاتی باشد.
علت مبتلا شدن به اختلال مازوخیسم
علت دقیق مبتلا شدن به این اختلال هنوز به طور کامل شناخته نشده است. با این حال، روانشناسان معتقدند که عوامل مختلفی در بروز این اختلال نقش دارند. برخی از این عوامل عبارتند از:
- تجارب اولیه آسیبزا: برخی از افرادی که در دوران کودکی دچار آسیبهای روانی یا جسمی شدهاند، ممکن است در بزرگسالی تمایلات مازوخیستی نشان دهند.
- عدم تحولیافتگی عاطفی: افراد با کمبود مهارتهای عاطفی و رابطهای ممکن است برای جلب توجه یا تجربه احساسات قویتر به سمت رفتارهای مازوخیستی گرایش پیدا کنند.
- نارضایتی از روابط جنسی: در برخی موارد، افراد به دنبال تنوع در روابط جنسی میروند و ممکن است به سمت مازوخیسم جذب شوند.
- عوامل ژنتیکی: برخی تحقیقات نشان میدهند که احتمال ابتلا به اختلالات روانی مانند مازوخیسم در افرادی که دارای سابقه خانوادگی از این نوع اختلالات هستند، بیشتر است.
از لذت درد تا تسلیمپذیری: نگاهی به دنیای مازوخیسم
درمان مازوخیسم
درمان به شدت و نوع اختلال بستگی دارد. معمولاً ترکیبی از رواندرمانی و دارودرمانی برای درمان این اختلال موثر است. برخی از روشهای درمانی شامل:
- رواندرمانی: درمان شناختی-رفتاری (CBT) به افراد کمک میکند تا الگوهای فکری و رفتاری خود را شناسایی و تغییر دهند. این درمان به کاهش تمایلات مازوخیستی و جایگزینی آنها با رفتارهای سالمتر کمک میکند.
- دارو درمانی: در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهایی مانند ضد افسردگیها یا ضد اضطرابها را تجویز کند تا علائم این اختلال کاهش یابد.
- مشاوره جنسی: افرادی که این اختلال را دارند، ممکن است به مشاوره جنسی نیاز داشته باشند تا روابط جنسی سالمتری برقرار کنند و از رفتارهای آسیبزا دوری کنند.
درمان باید تحت نظر یک متخصص روانشناسی یا روانپزشکی صورت گیرد تا بهترین نتیجه حاصل شود.
تفاوت مازوخیسم و سادیسم
مازوخیسم و سادیسم دو مفهوم مرتبط هستند، اما تفاوتهای مهمی دارند. در حالی که مازوخیسم به تمایل به تجربه درد و تحقیر خود اشاره دارد،سادیسم به تمایل به آزار و اذیت دیگران به منظور لذت بردن از رنج آنان گفته میشود. در واقع، فرد مازوخیست به دنبال درد و تحقیر خود است، در حالی که فرد سادیست به دنبال آسیب رساندن به دیگران برای تجربه لذت است. این دو اختلال میتوانند در روابطی که در آن هر دو طرف به دنبال اعمال قدرت و تسلط بر یکدیگر هستند، دیده شوند.
در رابطه بین افراد مازوخیست و سادیست، ممکن است دو طرف به دنبال انجام فعالیتهایی باشند که شامل آسیبهای جسمی و روانی است، اما در اینجا تفاوت اصلی در جهت آسیب است. در حالی که مازوخیسم بر فرد خودآزار متمرکز است، سادیسم به آزار دیگران مربوط میشود.
| مؤلفه | مازوخیسم | سادیسم |
|---|---|---|
| تعریف | تمایل به دریافت درد، رنج یا تحقیر برای کسب لذت جنسی یا روانی | تمایل به تحمیل درد، رنج یا تحقیر به دیگران برای کسب لذت جنسی یا روانی |
| منشأ لذت | لذت از دریافت درد یا رنج | لذت از تحمیل درد یا رنج به دیگران |
| نوع رفتار | منفعلانه (فرد درد یا رنج را دریافت میکند) | فعالانه (فرد درد یا رنج را به دیگران تحمیل میکند) |
| تمرکز | بر روی خود فرد و تجربیات درونی او | بر روی دیگران و تأثیر رفتارهای خود بر آنها |
| جنبههای روانی | ممکن است شامل احساس گناه، نیاز به تنبیه یا تمایل به تسلیم باشد | ممکن است شامل تمایل به کنترل، سلطهگری یا قدرت باشد |
| جنبههای جنسی | ممکن است در فعالیتهای جنسی به عنوان بخشی از فانتزیها ظاهر شود | ممکن است در فعالیتهای جنسی به عنوان بخشی از فانتزیها ظاهر شود |
| تأثیر بر روابط | ممکن است باعث ایجاد روابط مبتنی بر تسلیم و سلطهگری شود | ممکن است باعث ایجاد روابط مبتنی بر کنترل و سلطهگری شود |
| جنبههای بالینی | اگر باعث ناراحتی یا اختلال در زندگی شود، ممکن است نیاز به درمان داشته باشد | اگر باعث ناراحتی یا اختلال در زندگی شود، ممکن است نیاز به درمان داشته باشد |
| نمونههای رفتاری | تمایل به بندبازی، شلاق زدن یا تحقیر شدن در رابطه | تمایل به شلاق زدن، تحقیر کردن یا آزار دادن دیگران در رابطه |
| ارتباط با اختلالات | ممکن است با اختلالات شخصیتی مانند اختلال شخصیت وابسته مرتبط باشد | ممکن است با اختلالات شخصیتی مانند اختلال شخصیت ضداجتماعی مرتبط باشد |
حرف آخر
مازوخیسم یک اختلال پیچیده و چالشبرانگیز است که میتواند زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. شناخت علائم و علل این اختلال، به افراد کمک میکند تا درک بهتری از خود داشته باشند و در صورت لزوم به دنبال درمان مناسب بروند. در نهایت، با درمان صحیح و حمایت روانشناختی، افراد میتوانند به زندگی بهتر و بدون نیاز به آسیبهای روانی یا جسمی دست یابند.
اگر احساس میکنید نیاز به راهنمایی تخصصی دارید یا میخواهید با یک متخصص در رشت دربارهی علائم، رفتارها و تنظیم رابطهتان صحبت کنید، میتوانید به روانشناس در رشت مراجعه کنید.
